Category Archives: Greek Language

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ

Π. Τζόν Μπέρ (John Behr)  English  |  ру́сский  |  српски

Υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορεί να αναγνωσθεί η αγία Γραφή και υπάρχει επίσης πολλή συζήτηση σχετικά μ’ αυτούς τους τρόπους, τόσο σε γενικό επίπεδο όσο και σε ακαδημαϊκούς κύκλους. Αλλά υπάρχει ένα χαρακτηριστικό της ανάγνωσης της αγίας Γραφής το οποίο είναι απόλυτα θεμελιώδη για την χριστιανική παράδοση, από την πρώτη προκήρυξη του ευαγγελίου, μέχρι και τα Σύμβολα της Πίστεως που διατύπωσαν οι σύνοδοι τις εκκλησίας. Αυτό το χαρακτηριστικό είναι τόσο σημαντικό που ο απόστολος Παύλος το επαναλαμβάνει δύο φορές στην ίδια πρόταση: «παρέδωκα γὰρ ὑμῖν ἐν πρώτοις ὃ καὶ παρέλαβον, ὅτι Χριστὸς ἀπέθανεν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν κατὰ τὰς γραφάς, καὶ ὅτι ἐτάφη, καὶ ὅτι ἐγήγερται τῇ τρίτη ἡμέρᾳ κατὰ τὰς γραφάς» (Προς Κορ. Α’ 15:3-4). Η φράση «τας Γραφάς» είναι αυτό που εμείς σήμερα (κάπως λανθασμένα) αποκαλούμε «Παλαιά Διαθήκη». Χρησιμοποιώντας αυτές τις ίδιες Γραφές, η πρώτη Οικουμενική Σύνοδος στην Νίκαια δήλωσε και επιβεβαίωσε ότι ο Χριστός «παθόντα και ταφέντα, και αναστάντα την τρίτη ημέρα κατά τας γραφάς». Αυτές οι «Γραφές» παρείχαν το πλαίσιο, τους όρους, τις εικόνες, και την γλώσσα με την οποία οι Απόστολοι και Ευαγγελιστές κατανόησαν και κήρυξαν την αποκάλυψη του Θεού εν Χριστώ. Ήταν, και εξακολουθούν να είναι, (ακόμη και σήμερα, που έχουμε την Καινή Διαθήκη) οι κύριες και πρωτεύουσες Γραφές της Χριστιανικής παράδοσης. Οι ίδιοι οι τόμοι της Καινής Διαθήκης αποκαλούν και χρησιμοποιούν την Παλαιά Διαθήκη ως την «Γραφή». Η Παλαιά Διαθήκη είναι το βασικό κείμενο δια του οποίου οδηγούμαστε στην αποκάλυψη του Θεού εν Χριστώ.

Ωστόσο, διακηρύττοντας τον Χριστό «κατά τας Γραφάς» σημαίνει ότι οι Γραφές αυτές διαβάζονται από τους Χριστιανούς με διαφορετικό τρόπο πριν, και με διαφορετικό τρόπο μετα που αντιμετωπίζουν τον Χριστό. ….

ΈΝΑΣ ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΔΙΑΚΟΝΙΣΣΩΝ ΑΓΙΑ ΦΟΙΒΗ

English  |  ру́сский

Η ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΔΙΟΙΚΗΣΗ ΚΑΙ ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ

Του Αιδες. Αρχιδιακόνου Πέτρου Ντάνιλτσικ (Peter Danilchick)

Για τα τελευταία 42 χρονιά είχα την ευλογία και το προνόμιο να υπηρετώ στην ιερή διακονία εν Χριστώ. Για τον διάκονο, η ζωή είναι υπηρεσία, και η υπηρεσία είναι ζωή. Αυτή η ζωή και η υπηρεσία όμως δεν είναι για τον εαυτό μας, είναι για την Εκκλησία, το Σώμα του Χριστού.

Όταν σκεφτόμαστε την διακυβέρνηση, μάλλον φανταζόμαστε μια επιτροπή, π.χ. ένα ενοριακό ή μητροπολιτικό συμβούλιο, που συναντιέται σε μια αίθουσα διασκέψεων, παίρνοντας “μεγάλες αποφάσεις”. Όμως η αληθινή διακυβέρνηση, σωστά κατανοούμενη, είναι κάτι πολύ πιο οικείο και λαϊκό.

Η διακυβερνητική εικόνα της Εκκλησίας είναι η επισκοπή. Στην Καινή Διαθήκη ο Απόστολος Παύλος χρησιμοποιεί τη λέξη «επίσκοπος» όταν αναφέρεται στους επιστάτες του ποιμνίου, οι οποίοι υπηρετούν επίσης ως φύλακες και οικονόμοι. Η εικόνα του Καλού Ποιμένα έρχεται κατά νου, εκείνου του οποίου τα πρόβατα γνωρίζουν την φωνή του, και εκείνου που «πορεύεται ἐπὶ τὸ ἀπολωλὸς ἕως οὗ εὕρῃ αὐτό».

Αλλά που σ’ αυτήν την διακυβερνητική δομή χωράνε οι διάκονοι; ….

ΜΙΑ ΑΝΑΝΕΩΜΕΝΗ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΝΕΙ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ

Αρχιδιακόνου Ιωάννη Χρυσαυγή (Rev. Archdeacon John Chryssavgis)  English  |  ру́сский

Για τους τελευταίους αιώνες, η τάξη της διακονίας έχει καταστεί αποκλειστικά ως συμβολικός ή μεταβατικός ρόλος στην εκκλησία. Ο ενοριακός κλήρος χειροτονείται στην ιεροσύνη υπηρετώντας μόνο για μικρό χρονικό διάστημα ως διάκονοι. Είναι σαν να αναμένεται να «προχωρήσουν» ή να «ανελιχθούν». Η διακονία έχει μειωθεί σε κάτι λίγο περισσότερο από «προετοιμασία», ή «ενδιάμεσο στάδιο» στον δρόμο προς την ιεροσύνη ή την επισκοπή. Οι τελευταίες δύο τάξεις συχνά θεωρούνται οι σημαντικότερες (χειροτονημένες) λειτουργίες, ενώ η διακονία αντιμετωπίζεται σαν ένα είδος υπο-ιερατείας, και σπάνια θεωρείται ως μόνιμο ή δια βίου αξίωμα.

Αλλά δεν ήταν έτσι πάντα. Ο άγιος Ιγνάτιος Αντιόχειας, στα τέλη του πρώτου αιώνα, έγραψε πως, μαζί με τον επίσκοπο και τους πρεσβύτερους, οι διάκονοι είναι ουσιαστικό μέρος της δομής της εκκλησίας, η οποία πληροί την ενότητά της -ολοκληρωτικά και αμέριστα- όταν η εκκλησιαστική κοινότητα είναι με «τοὺς διακόνους ὡς Ἰησοῦν Χριστόν, ὡς καὶ τὸν ἐπίσκοπον ὄντα τύπον τοῦ πατρός, τοὺς δὲ πρεσβυτέρους ὡς συνέδριον θεοῦ καὶ ὡς σύνδεσμον ἀποστόλων. Χωρὶς τούτων», προσθέτει ο Άγιος Ιγνάτιος, «ἐκκλησία οὐ καλεῖται» (Επιστολή προς Τραλλιανούς).

Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος μας θυμίζει την αντίληψη της πρωτοχριστιανικής εκκλησίας προς τους διακόνους όταν γράφει πως «ακόμη και οι επίσκοποι ονομαζόταν διάκονοι» (Ομιλία στην Προς Φιλιππησίους Α’). Πράγματι, την εποχή των αποστόλων δεν υπήρχε κανένα υποκείμενο συμπέρασμα ή προσδοκία πως η διακονία ήταν απλά μια προϋπόθεση ή συνθήκη για ανύψωση στο βαθμό της ιεροσύνης. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πιστεύω ότι δεν μπορεί να υπάρξει μια σαφής κατανόηση της ιεροσύνης -ή της επισκοπής- εάν πρώτα δεν κατανοήσουμε και εκτιμήσουμε σωστά τη διακονία. ….

ΙΕΡΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΝΟΔΟΙ: ΔΟΚΙΜΑΖΟΝΤΑΣ ΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΑ

Αιδες. Διακόνου Νικόλαου Ντενισένκο (Nicholas Denysenko)  English|

Σε αυτήν την εποχή της νεωτερικότητας και της μετανωτερικότητας, οι επίσκοποι και οι σύνοδοι έχουν χρησιμοποιήσει πολλές και ποίκιλες προσεγγίσεις για να δοκιμάσουν τα πνεύματα και να διαπιστώσουν τι χρειάζεται για την ανανέωση της ποιμαντικής λειτουργίας. Τα μέλη του συμποσίου που φιλοξένησε το Κέντρο Διακονισσών Αγία Φοίβη στις 6-7 Οκτωβρίου 2017 εξέτασαν το πώς η Εκκλησία θα μπορούσε να ανανεώσει την τάξη της διακονίας. Η ομιλία μου επικεντρώθηκε στο έργο της Παν-Ρωσικής Συνόδου της Μόσχας το 1917-18, και συγκεκριμένα στην συνοδική διαδικασία για την αποκατάσταση του πατριαρχείου. Η πρόταση μου ήταν αυτή: η αποκατάσταση του πατριαρχείου από την σύνοδο προσφέρει ένα πρότυπο για τη σύγχρονη συζήτηση σχετικά με την ανανέωση της διακονίας, αφού και τα δυο είναι εκκλησιαστικές τάξεις. Οι τρεις προσεγγίσεις της Συνόδου της Μόσχας μπορούν να εφαρμοστούν σήμερα, και ίσως απαντήσουν τις ερωτήσεις που τίθενται στους επισκόπους και τις συνόδους καθώς συζητούν το θέμα της ανανέωσης της διακονίας: ….

ΔΥΟ ΑΠΟΨΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΔΙΑΚΟΝΙΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ

English  |  ру́сский

Σημείωση Συντακτών: Σε συνεργασία με το Κέντρο Διακονισσών Αγία Φοίβη ξεκινάμε μια σύντομη σειρά εκθέσεων σχετικά με την διακονία στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Το θέμα προέκυψε από ένα Συνέδριο στο Ίρβαϊν της Καλιφόρνιας τον Οκτώβριο του 2017. Ακολουθεί ένα διπλο άρθρο που προσφέρει δύο πολύ διαφορετικές απόψεις σχετικά με την ιστορικότητα και την εγκυρότητα της γυναικείας διακονίας.

Ο Κίνδυνος των Διακονισσών

Του Αιδες. Αρχιδιακόνου Μπράιαν Πάτρικ Μίτσελ (Brian Patrick Mitchell)

Παρά τις πολυάριθμες μελέτες που έχουν γίνει τις τελευταίες δεκαετίες σχετικά με την Ορθόδοξη διακονία των γυναικών, συνεχίζουμε να γνωρίζουμε ελάχιστα για το θέμα. Υπάρχουν δύο βασικοί λόγοι γι’ αυτό. Ο πρώτος είναι ότι ο ρόλος των διακονισσών ήταν ανέκαθεν αρκετά περιορισμένος, άρα δεν αναφέρονται συχνά στα αρχαία κείμενα, ειδικά σε σύγκριση με τις πολυάριθμες αναφορές σε επισκόπους, ιερείς, ή διακόνους. Ο δεύτερος λόγος είναι ότι όχι μόνο ο ρόλος, αλλά και η ίδια η παρουσία τους ήταν επίσης πολύ περιορισμένη. Έξω από τις μεγάλες πόλεις της Ανατολικής αυτοκρατορίας, όπως την Κωνσταντινούπολη, δεν υπήρχαν πολλές διακόνισσες. Σε πολλά μέρη δεν υπήρχαν καθόλου, και για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα δεν υπήρχαν πουθενά στην Ορθόδοξη Εκκλησία.

Αυτό πρέπει να τεθεί υπόψιν όταν συζητάμε τον ρόλο των διακονισσών στην Ορθόδοξη παράδοση. Ποτέ δεν υπήρξε η παράδοση των διακονισσών στην όλη Εκκλησία, αλλά υπήρξε η παράδοση της ανυπαρξίας των διακονισσών στην όλη εκκλησία, ακόμη και μετα που υπήρξαν κάποτε σε κάποια μέρη.

Το ερώτημα τώρα είναι ένα γενικό «γιατί»; Υπάρχουν δύο κύριοι λόγοι. ….

ΔΗΛΩΣΗ ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗΣ ΤΗΣ ΑΝΑΒΙΩΣΗΣ ΤΟΥ ΘΕΣΜΟΥ ΤΩΝ ΔΙΑΚΟΝΙΣΣΩΝ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΡΕΙΟ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ

English

Έγινε γνωστό ότι το σεβάσμιο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας αποφάσισε, μετά από την απαραίτητη διαβούλευση, να αναβιώσει η αρχαία τάξη των διακονισσών, προκειμένου να αντιμετωπιστούν καλύτερα οι ποιμαντικές ανάγκες του συνεχώς αυξανόμενου αριθμού ιεραποστολικών ενοριών της δικαιοδοσίας του Πατριαρχείου, το οποίο διακονεί ολόκληρη ήπειρο της Αφρικής.

Εμείς, οι υπογράφοντες, εν ενεργεία και ομότιμοι Ορθόδοξοι καθηγητές λειτουργικής και λειτουργικής θεολογίας σε διάφορες θεολογικές σχολές και σεμινάρια στην Ελλάδα και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, επιθυμούμε να εκφράσουμε με σεβασμό την υποστήριξή μας προς τον Μακαριότατο Πατριάρχη κ. Θεόδωρο και την περί αυτόν Ιερά Σύνοδο του Πατριαρχείου Αλεξανδρείας, στην προσπάθειά τους να αναβιώσει με σύγχρονη μορφή ο θεσμός των διακονισσών εντός των ορίων του Πατριαρχείου.

Η ιστορική, θεολογική, κανονική και λειτουργική εγκυρότητα του θεσμού των  διακονισσών έχει επιβεβαιωθεί επανειλημμένα τα τελευταία χρόνια από Ορθόδοξους ερευνητές και θεολόγους. Παρόλο που η τάξη των διακονισσών σταδιακά παρήκμασε από τα τέλη του 15ου αιώνα, εν τούτοις επέζησε στις Αρχαίες Ανατολικές Ορθόδοξες Εκκλησίες και σε ορισμένες μοναστικές κοινότητες. Η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία πριν από την Επανάσταση του 1917, αλλά και πρόσφατα, έχει θεωρήσει την αποκατάσταση της. Αλλά και ο Άγιος Νεκτάριος και άλλοι σύγχρονοι Έλληνες επίσκοποι έχουν χειροτονήσει διακόνισσες. Μάλιστα, η Εκκλησία της Ελλάδας δημιούργησε μια Σχολή Διακονισσών, η οποία τελικά εξελίχθηκε σε Σχολή Κοινωνικών Λειτουργών. …..

ΜΠΟΡΟΥΝ ΟΙ ΟΡΘΟΔΟΞΟΙ ΝΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ;

Παύλος Λαντοκούρ (Paul Ladouceur)  English

Η πατερική ανθρωπολογία, η θεολογία του ανθρώπινου προσώπου, και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι στενά συνδεδεμένα μεταξύ τους. Η αναγνώριση της στενής σχέσης μεταξύ των τριών αυτών θεμάτων είναι απαραίτητη για την έκφραση μιας σωστής Ορθόδοξης θεολογίας σχετικά με τη φύση και την κατάσταση της ανθρώπινης ύπαρξης. Ειδικά ενώπιον της κοσμικότητας, της τεχνολογίας, της βίας, και των άλλων συγχρόνων προκλήσεων ενάντια στο νόημα της ανθρωπότητας.

Οι απόψεις των Πατέρων της εκκλησίας σχετικά με το τι σημαίνει να είσαι «άνθρωπος» ενόψει της θεϊκής αποκάλυψης του Ιησού Χριστού ακτινοβολούν ως φάροι, φωτίζοντας τις ζοφερές σκιές στις σύγχρονες σκέψεις και βιώματα. Οι Πατέρες μελέτησαν εις βάθος την σημασία των δυο όρων, «εικόνα» και «ομοίωση» (Γεν.1:26) που χρησιμοποιούνται στη Γένεση για να περιγράψουν την δημιουργία της ανθρωπότητας. Για τους Πατέρες, η θεϊκή εικόνα του ανθρώπου ήταν κάτι έμφυτο στην ίδια την ανθρώπινη φύση και δεν δύναται να εξαλειφθεί ή να εξολοθρευθεί ολοσχερώς, όσο και εάν επικαλυφθεί από την αμαρτία. Από την άλλη πλευρά, οι Πατέρες θεωρούσαν την ομοίωση ως ορισμένα «χαρακτηριστικά» που πρέπει να αποκτηθούν, και επεσήμαναν ότι ο σκοπός, ή το θεόδοτο «πρόγραμμα» της ανθρώπινης ύπαρξης, είναι η συνεχή κίνηση προς την ένωση με το Θεό, μια πορεία που εκφράζεται με την λέξη «θέωση». Η πατερική διάκριση ανάμεσα στην εικόνα και την ομοίωση είναι όσο σημαντική και επίκαιρη σήμερα όσο ήταν και στην εποχή τους. >>>

ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΦΥΛΟΚΑΘΟΡΙΣΜΟ: ΟΙ ΥΜΝΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΚΕΥΕΣ ΤΟΥ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΦΥΛΟΥ

Άσλεϋ Πουρπούρα (Ashley Purpura)  |  English

Όπως το ίδιο το φύλο, οι ορθόδοξες αντιλήψεις περί φύλου καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα απόψεων. Πολλοί που ασχολούνται με το «πρόβλημα του φύλου» ή τον «ρόλο των γυναικών στην εκκλησία» υποθέτουν ότι η οποιαδήποτε θεολογική ερμηνεία περί φύλου πρέπει αναγκαστικά να βρίσκεται μέσα στο πλαίσιο ενός σισ-τζέντερ[1] δυαδικού φυλοπροσδιορισμού. (Για να απλοποιήσουμε τους όρους, ο «σισ-τζέντερ δυαδικός φυλοκαθορισμός» αναφέρεται σε άτομα με αρσενικά σώματα που αυτοπροσδιορίζονται ως “άνδρες” και εμφανίζουν αρρενωπότητα, και σε άτομα με θηλυκά σώματα που αυτοπροσδιορίζονται ως “γυναίκες” και εμφανίζουν θηλυκότητα).

Ωστόσο, υπάρχουν Βυζαντινοί ύμνοι για μεγάλους αγίους και εορτές που μαρτυρούν την ύπαρξη μιας πτυχής της Ορθόδοξης παράδοσης όπου ο φυλοκαθορισμός, και τα αρσενικά ή θηλυκά χαρακτηριστικά, δεν σχετίζονται απαραιτήτως με τα βιολογικώς αντρικά ή γυναικεία σώματα. Σ’ αυτούς τους ύμνους, το φύλο (όπως αντιλαμβάνεται στα πλαίσια του πατροπαράδοτου  πατριαρχισμού), λειτουργεί απλά ως μέσον για να καταστήσει την αγιότητα του αγίου αντιληπτή σε μια εκκλησιαστική κοινότητα που βιώνει εντός χρόνου. Εντούτοις, το φύλο, κατασκευασμένο λειτουργικά μέσω του ψαλσίματος των ύμνων, είναι υπεράνω της απλής δυαδικής ταξινόμησης σε σχέση με τον Θεό. Βασικά, μια πιο περιεκτική και πολύπλοκη αντίληψη περί φύλου υπάρχει ήδη μέσα στην παγκοσμίως οριζόμενη λειτουργική φωνή της εκκλησίας.

Για παράδειγμα, οι συνήθεις ύμνοι για τους μάρτυρες, άνδρες ή γυναίκες, αποκαλύπτουν εντυπωσιακές διακρίσεις που οριοθετούνται κατά μήκος ενός δυαδικού διαχωρισμού φύλου. >>>

Η ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ ΤΟΥ ΟΜΟΦΥΛΟΦΙΛΟΥ ΦΙΛΟΥ ΜΟΥ

Κατερίνας Κελαΐδη (Katherine Kelaidis) English  |  ру́сский

Τον περασμένο Αύγουστο αυτοκτόνησε ο πρώτος πραγματικός φίλος που είχα αποκτήσει στην εκκλησία. Συνάντησα τον “Τζόναθαν” (ψευδώνυμο) στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκελεϋ όταν ήμουν πρωτοετής. Αυτός με περνούσε ένα χρόνο. Έγινε μέλος της Ορθόδοξης Εκκλησίας κατά την διάρκεια μιας εβδομαδιαίας λειτουργίας της ΟΧΚ[1], σε ένα εκκλησάκι που είχαμε στήσει σε ένα «ἀνώγαιον μέγα». Ο Τζόναθαν και εγώ σύντομα γίναμε φίλοι. Ήμασταν και οι δύο σαρκαστικοί χαρακτήρες, με εξειδίκευση στα κλασσικά, και μας άρεσε η Μπαρόκ μουσική και οι τραβεστί. Δεθήκαμε ο ένας με τον άλλο με τον εύκολο τρόπο με τον οποίο έλκονται τα φρικιά όταν βρίσκουν άλλους του είδους τους.

Αυτό συνέβη παρά το γεγονός ότι εξωτερικά ήμασταν πολύ διαφορετικοί άνθρωποι. Εγώ ήμουν Ελληνίδα. Μεγάλωσα στα προάστια του Ντένβερ στο Κολοράντο από γονείς της ανώτερης μεσαίας τάξης που με αγαπούσαν και με είχαν χαϊδεμένη. Ζουσα σε ένα κόσμο οπού οι μεγαλύτερες ανησυχίες μου ήταν οι βαθμοί μου, και το ωραίο αγόρι στη τάξη της φυσικής. Ο Τζόναθαν ήταν ορφανός. Μεγάλωσε μεσα στην φτώχεια στην Κεντρική Κοιλάδα της Καλιφόρνιας. Ήταν μιγάς και ομοφυλόφιλος σε μια κοινότητα που ήταν φυλετικά διαχωρισμένη και ετεροφυλόφιλη. Εάν η δική μου ζωή μου ήταν καθορισμένη -και συχνά περιορισμένη- από τα δεσμά που με δέσμευαν, η δική του ζωή ήταν μια συνεχή αναζήτηση για ένα μέρος όπου θα μπορούσε να είναι ο εαυτός του, και όπου θα τον αγαπούσαν άνευ όρων και προϋποθέσεων.

Αυτή η έρευνα τον έφερε στην Ορθόδοξη Εκκλησία. Και τον απογοητεύσαμε. >>>

ΤΟ ΦΙΛΙΟΚΒΕ ΥΠΟΝΟΜΕΥΕΙ ΤΗΝ ΘΕΩΣΗ; ΜΙΑ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΙΑΝΗ ΑΠΟΨΗ

Χριστόφορου Ιακοβέτι (Christopher Iacovetti)  English  |  ру́сский

Για τον περασμένο αιώνα, η Ορθόδοξη θεολογική συναίνεση έχει καθορίσει την θεολογία του Αυγουστίνου από προβληματική (στην καλύτερη περίπτωση) ως και ολέθρια (στην χειρότερη). Αυτό είναι προφανέστερο στην Τριαδική του θεολογία, γιατί στο σύγγραμμα του, Περί Αγίας Τριάδος (De Trintate), ο Αυγουστίνος προώθησε καταλυτικά μια πρώιμη διατύπωση του δόγματος του φιλιόκβε (ο ισχυρισμός ότι το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται όχι μόνο ‘εκ του Πατρός’, αλλά και ‘εκ του Υιού’). O π. Ιωάννης Ρωμανίδης και άλλοι Ορθόδοξοι θεολόγοι υποστηρίζουν ότι με αυτό τον τρόπο ο Αυγουστίνος «μόλυνε» την επακόλουθη Δυτική θεολογική παράδοση με τον ιό του «φιλιοκβισμού», μια ασθένεια οι θεολογικές επιπτώσεις της οποίας επεκτείνονται πολύ πέρα ​​από τον στενό τομέα της πνευματολογίας. Πράγματι, για τον Ρωμανίδη και άλλους του είδους του, το φιλιόκβε δεν είναι τόσο ένα απομονωμένο δογματικό σφάλμα, όσο ένας διαβρωτικός παράγοντας που διαβρώνει τα Τριαδικά θεμέλια του Χριστιανισμού.

Oι Ορθόδοξοι δεν είναι όλοι τόσο «ακραίοι» στην κρίση τους όπως οι Ρωμανίδης, αλλά αξιοσημείωτοι Ορθόδοξοι θεολόγοι με αρκετή επιρροή, όπως ο Βλαντιμίρ Λόσκυ, συμμερίζονται την γενική πεποίθηση του Ρωμανίδη ότι η ευρέως Αυγουστινίανή πνευματολογία της Δύσης αποτελεί σοβαρή απειλή για την Ορθοδοξία. Σύμφωνα με τον Λόσκυ και τον Ρωμανίδη, το φιλιόκβε είναι θεμελιωδώς ασυμβίβαστο με την Θέωση, το δόγμα στο επίκεντρο της Ορθόδοξης σκέψης και πρακτικής. Επομένως, η απόφαση είναι σαφής: πρέπει να γίνει επιλογή μεταξύ των δυο (αλληλοαποκλειόμενων) δογμάτων: του φιλιόκβε και της θέωσης.

Αυτός ο ισχυρισμός, όμως, έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση από τις πρόσφατες μελέτες σχετικά με τον Αυγουστίνο και την θεολογία του. >>>