Category Archives: Uncategorized

ΕΙΜΑΙ ΠΑΡΑΔΙΟΣΙΑΚΟΣ, ΑΡΑ ΥΠΑΡΧΩ

Του Αριστοτέλη Παπανικολάου (Aristotle Papanikolaou)  |  English  |  ру́сский

Μέσα στις σύγχρονες πολιτιστικές διαμάχες, η λέξη “παραδοσιακός” έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής, τόσο, που πολιτικοί, κοινωνικοί, και θρησκευτικοί παράγοντες την έχουν σφετεριστεί. Σε γενικές γραμμές, χρησιμοποιείται ως σήμα κατατεθέν, κυρίως από αυτούς που θεωρούν τους εαυτούς τους θρήσκους, και (φαινομενικά, τουλάχιστον) πιστούς στην θρησκευτική τους παράδοσή. Χρησιμοποιείται από άτομα που πιστεύουν πως προστατεύουν την παράδοση τους ενάντια σε επιθέσεις, (είτε γενικές επιθέσεις κατά της θρησκείας, είτε από άλλους μέσα στη ίδια θρησκευτική παράδοση που ερμηνεύουν διαφορετικά ορισμένες πτυχές της παράδοσης αυτής). Μέσα στο πλαίσιο της Ορθοδοξίας, ένα απλό παράδειγμα είναι η χειροτονία διακονισσών. Οι αυτοαποκαλούμενοι «παραδοσιακοί» ή «πατροπαράδοτοι» είναι γενικά κατά της γυναικείας χειροτονίας, ενώ κάποιος «μη-παραδοσιακός», που συνήθως καλείται, υποτιμητικά, «φιλελεύθερος» – μπορεί να μην θεωρεί και τόσο αυτονόητη την απαγόρευση μιας τετοιας χειροτονίας.

Ένα μέρος της παράδοσης αυτής είναι οι αποκαλούμενες “παραδοσιακές αξίες”, κάτι που σήμερα συνήθως σημαίνει συγκεκριμένες αξίες που έχουν να κάνουν με το φύλο και την σεξουαλικότητα. Οι “παραδοσιακές αξίες” έχουν γίνει διεθνές σύνθημα, το οποίο υπερβαίνει το χάσμα μεταξύ Ανατολής-Δύσης. Σήμερα, υπάρχουν Αμερικάνοι Ευαγγελικοί στην Δύση που συνεργάζονται με Ρώσους Ορθόδοξους στην Ανατολή προκειμένου να προωθήσουν τις “παραδοσιακές αξίες”, δημιουργώντας τόσο κρατικές όσο και διεθνείς νομικές δομές.

Οι «παραδοσιακές αξίες» αυτές έχουν αποκτήσει νέα διάσταση με τον νεολογισμό: «Ορθόδοξη ηθική». Τον καλώ νεολογισμό γιατί ποτέ στην ιστορία του Χριστιανισμού, τουλάχιστον του  Ορθόδοξου Χριστιανισμού, δεν έχουμε δει την λέξη «Ορθόδοξο» να χρησιμοποιείται ως επίθετο για την ηθική. Ποτέ. Άρα αυτός ο νεολογισμός δεν είναι παραδοσιακός. Για την ακρίβεια, τολμώ να πω ότι ακούγεται… μοντέρνος. Μπορεί να ελκύει άτομα που γοητεύονται απο Ορθόδοξες εκδοχές του λεγόμενου “Benedict Option”, αλλά η εκκλησία αποκήρυξε προ πολλού μια τέτοια Δονατιστική λογική αγνότητας. ….

Διδάσκοντας το Μυστήριο του Βαπτίσματος της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας στα Άτομα με Μέτρια και Σοβαρή Νοητική Αναπηρία

Χριστίνα Λάππα  English

Η θρησκεία και η πνευματικότητα αποτελούν μέρος όλων σχεδόν των πολιτισμών στο ρου της ιστορίας και επηρεάζουν αρκετά τη ζωή πολλών ατόμων και γενικότερα την κοινωνία. Μια πληθώρα μελετών έχει ασχοληθεί με την επίδραση της πνευματικότητας και των θρησκευτικών πεποιθήσεων στην προσωπική εξέλιξη και ευημερία των ατόμων με σωματικές αναπηρίες και σοβαρή ψυχική ασθένεια, καθώς είναι γνωστό πως η θρησκευτική πίστη αποτελεί σημαντική πηγή ελπίδας, ζεστασιάς, παρηγοριάς, νοήματος και σκοπού στη ζωή. Οι προστατευτικές και ευεργετικές επιδράσεις της θρησκευτικής πίστης είναι ιδιαίτερα ισχυρές σε άτομα με νόσους και αναπηρίες, καθώς τους παρέχουν μια ερμηνεία για την εμπειρία της αναπηρίας που βιώνουν και μια βοήθεια στην αντιμετώπισή της.

Η πνευματικότητα αναγνωρίζεται τώρα ως μια σημαντική διάσταση της ζωής των ανθρώπων και με Νοητική Αναπηρία. Η Νοητική Αναπηρία είναι μια κατάσταση με μειωμένη ή ελλιπή ανάπτυξη, η οποία δεν επιτρέπει στο άτομο να συμβαδίσει με το κοινωνικό περιβάλλον. Διαγιγνώσκεται πριν από την ηλικία των 18 ετών και χαρακτηρίζεται από σημαντικούς περιορισμούς τόσο στη νοητική λειτουργία όσο και στην προσαρμοστική συμπεριφορά, όπως εκδηλώνεται στις εννοιολογικές, κοινωνικές και πρακτικές προσαρμοστικές δεξιότητες. Continue reading

Ο ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ: ΣΥΝΟΔΙΚΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΚΑΤΩ

Του Παύλου Γαβρίλιουκ (Paul Gavrilyuk)  English

Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Κρήτης το 2016 μας έδειξε ότι υπάρχει, ακόμη και στην σύγχρονή εποχή, η δυνατότητα πανορθοδόξων συγκεντρώσεων. Η Σύνοδος όμως φανέρωσε επίσης και τις συνεχείς εντάσεις και διαχωρισμούς εντός της παγκοσμίου Ορθοδοξίας. Η αντιπροσωπεία του Πατριαρχείου Αντιοχείας δεν πήρε μέρος στην Σύνοδο λόγω της αποκοπής κοινωνίας με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Η αντιπροσωπεία της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας δεν παρέστη στην Σύνοδο εξαιτίας της εντάσεως μεταξύ της Μόσχας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η οποία έχει κλιμακωθεί, με αποτέλεσμα το Πατριαρχείο της Μόσχας να διακόψει, αν και μονομερώς, την κοινωνία με την Κωνσταντινούπολη.

Οι γεωπολιτικές μας διαμάχες μας έχουν καταστήσει ενδοστρεφείς. Έχουν εξαντλήσει τους οικονομικούς μας πόρους, έχουν παραμορφώσει την πνευματική μας πυξίδα, και έχουν μειώσει την δύναμη της σωτήριας αποστολής της Εκκλησίας. Παρόλα αυτά, η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος διήγειρε στις καρδίες πολλών την επιθυμία για μια πιο ενωμένη παγκόσμια Ορθοδοξία. Παρά τις διαιρέσεις μας, το συνοδικό πνεύμα ζει. Είναι καιρός να γίνουμε η Εκκλησία των Συνόδων, όχι μόνο στη θεωρία, αλλά και στην πράξη.

Ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα του συνοδικού πνεύματος, τον Φεβρουάριο του 2017 μια ομάδα Ορθοδόξων ακαδημαϊκών και επαγγελματιών δημιούργησε τον Διεθνή Ορθόδοξο Θεολογικό Σύλλογο (ΔΟΘΣ) ή στα Αγγλικά, ΙΟΤΑ[1]. Continue reading

Έχει υπονομεύσει η Μόσχα την ικανότητά της να προκαλέσει Σχίσμα στην Ορθοδοξία;

Σωτήρης Μητραλέξης  English

Πολλοί σχολιαστές είναι όλο και περισσότερο ανήσυχοι με αφορμή την ανακοινωθείσα ακοινωνησία μεταξύ Μόσχας και Κωνσταντινούπολης με βάση την επικείμενη αυτοκεφαλία της εκκλησίας στην Ουκρανία. Θα ήθελα να επιχειρηματολογήσω περί του αντιθέτου. Υπάρχουν ενδείξεις ότι η πιθανότητα ενός πλήρους σχίσματος σε δύο ημίσεα μέσα στον Ορθόδοξο κόσμο (και όχι απλώς η ακοινωνησία δύο πατριαρχείων) έχει μειωθεί δραστικά, εξ αιτίας των προβληματικών χειρισμών της κρίσης από τη Μόσχα κατά τη διάρκεια των τελευταίων εβδομάδων.

Μία απαραίτητη διευκρίνιση: Αυτό το κείμενο δεν αφορά τη θεολογία, αλλά την (εκκλησιαστική) πολιτική. Και δεν αφορά την ουκρανική (εκκλησιαστική) κρίση γενικά, ή το γεωπολιτικό της πλαίσιο, αλλά ιδιαιτέρως τους πρόσφατους χειρισμούς της κρίσης από το Πατριαρχείο Μόσχας. Είναι πολύ ατυχές το γεγονός ότι έχει καταστεί απαραίτητο να αντιμετωπίζονται δύο σημαίνοντα πατριαρχεία ως εάν αυτά να ήταν πολιτικές παρατάξεις/πολιτικοί «παίκτες» σε πόλεμο πληροφοριών. Όμως, το θλιβερόν της τρέχουσας κατάστασης δεν την καθιστά λιγότερο πραγματική.

Ο κύριος και μέχρι πρόσφατα δικαιολογημένος φόβος πολλών ήταν ότι μετά από την απόδοση ενός Τόμου αυτοκεφαλίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο στο Κίεβο/Ουκρανία (και όχι σε μία από τις τωρινές μη-κανονικές εκκλησίες, οι δομές των οποίων δεν έχουν επανέλθει στην κανονικότητα, σε αντίθεση με τους κληρικούς και πιστούς τους), η Μόσχα δεν θα αναγνώριζε τη νέα εκκλησία και τον προκαθήμενό της και θα διερρήγνυε την κοινωνία με την Κωνσταντινούπολη, όπως ήδη έπραξε, οδηγώντας έναν αριθμό από αυτοκέφαλες εκκλησίες υπό την επιρροή της να κάνουν το ίδιο. Αυτό θα οδηγούσε τον Ορθόδοξο κόσμο σε «ένα νέο μεγάλο σχίσμα», σε μία Ορθοδοξία διασπασμένη σε δύο ημίσεα (με ποικίλες εκτιμήσεις σχετικά με την κατεύθυνση που θα στρεφόταν η κάθε εκκλησία, κλπ.) χωρίς κοινωνία μεταξύ τους. Ευτυχώς, ωστόσο, η υπέρμετρη ετοιμότητα για αντίδραση του Πατριαρχείου Μόσχας φαίνεται να έχει υπονομεύσει αυτή την πιθανότητα με τους τέσσερις ακόλουθους τρόπους: ….

ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΛΑΘΗ ΟΙ ΑΓΙΟΙ? ΜΙΑ ΠΑΛΑΜΙΚΗ ΑΠΟΨΗ

Της Ιβάνα Νὀμπλ (Ivana Noble)  |  English

Τι είδους θεολογική εξουσία έχει η εμπειρία των αγίων; Γίνεται κάποιος που είναι τόσο κοντά στο Θεό να κάνει λάθος όσον αφορά την κοσμοθεωρία του ή τις ζωές άλλων ανθρώπων; Εάν εξετάσουμε τους βίους των αγίων της εκκλησίας μας, βρίσκουμε το αλάνθαστο και την τελειότητα;
Στην σύγχρονη Ορθόδοξη σκέψη τα γραπτά του άγιου Γρηγόριου του Παλαμά (1296-1359), μοναχού του Άγιου Όρους και αργότερα Αρχιεπίσκοπου Θεσσαλονίκης, χρησιμοποιούνται και αναφέρονται τακτικά. Ας δούμε λοιπόν τι λέει ο ίδιος ο άγιος σχετικά με το παραπάνω θέμα.

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς είναι κυρίως γνωστός ως υπερασπιστής του Ησυχασμού και των ησυχαστών μοναχών, οι οποίοι κατείχαν το χάρισμα της αδιάλειπτης προσευχής και της διόρασης. Έζησε μαζί τους σε μοναστήρια και ησυχαστήρια, έμαθε απ’ αυτούς τον ασκητισμό, και άνθισε πνευματικά υπό την καθοδήγησή τους. Με άλλα λόγια, ο άγιος Γρηγόριος έζησε μια μακροχρόνια εμπειρία καθημερινής επαφής με ανθρώπους που θα περιέγραφε αργότερα ως άτομα τα οποία δια της Θείας Χάρης μεταμορφωθήκαν εις ομοιώσεις Θεού. Έμαθε όμως επίσης ότι αυτά τα ίδια άτομα, ακόμη και μετα την πνευματική τους μεταμόρφωση, διατηρησαν πολλές από τις ανθρώπινες πεποιθήσεις που είχαν και πριν. ….