Author Archives: pogreek

ΕΙΜΑΙ ΠΑΡΑΔΙΟΣΙΑΚΟΣ, ΑΡΑ ΥΠΑΡΧΩ

Του Αριστοτέλη Παπανικολάου (Aristotle Papanikolaou)  |  English  |  ру́сский

Μέσα στις σύγχρονες πολιτιστικές διαμάχες, η λέξη “παραδοσιακός” έχει γίνει ιδιαίτερα δημοφιλής, τόσο, που πολιτικοί, κοινωνικοί, και θρησκευτικοί παράγοντες την έχουν σφετεριστεί. Σε γενικές γραμμές, χρησιμοποιείται ως σήμα κατατεθέν, κυρίως από αυτούς που θεωρούν τους εαυτούς τους θρήσκους, και (φαινομενικά, τουλάχιστον) πιστούς στην θρησκευτική τους παράδοσή. Χρησιμοποιείται από άτομα που πιστεύουν πως προστατεύουν την παράδοση τους ενάντια σε επιθέσεις, (είτε γενικές επιθέσεις κατά της θρησκείας, είτε από άλλους μέσα στη ίδια θρησκευτική παράδοση που ερμηνεύουν διαφορετικά ορισμένες πτυχές της παράδοσης αυτής). Μέσα στο πλαίσιο της Ορθοδοξίας, ένα απλό παράδειγμα είναι η χειροτονία διακονισσών. Οι αυτοαποκαλούμενοι «παραδοσιακοί» ή «πατροπαράδοτοι» είναι γενικά κατά της γυναικείας χειροτονίας, ενώ κάποιος «μη-παραδοσιακός», που συνήθως καλείται, υποτιμητικά, «φιλελεύθερος» – μπορεί να μην θεωρεί και τόσο αυτονόητη την απαγόρευση μιας τετοιας χειροτονίας.

Ένα μέρος της παράδοσης αυτής είναι οι αποκαλούμενες “παραδοσιακές αξίες”, κάτι που σήμερα συνήθως σημαίνει συγκεκριμένες αξίες που έχουν να κάνουν με το φύλο και την σεξουαλικότητα. Οι “παραδοσιακές αξίες” έχουν γίνει διεθνές σύνθημα, το οποίο υπερβαίνει το χάσμα μεταξύ Ανατολής-Δύσης. Σήμερα, υπάρχουν Αμερικάνοι Ευαγγελικοί στην Δύση που συνεργάζονται με Ρώσους Ορθόδοξους στην Ανατολή προκειμένου να προωθήσουν τις “παραδοσιακές αξίες”, δημιουργώντας τόσο κρατικές όσο και διεθνείς νομικές δομές.

Οι «παραδοσιακές αξίες» αυτές έχουν αποκτήσει νέα διάσταση με τον νεολογισμό: «Ορθόδοξη ηθική». Τον καλώ νεολογισμό γιατί ποτέ στην ιστορία του Χριστιανισμού, τουλάχιστον του  Ορθόδοξου Χριστιανισμού, δεν έχουμε δει την λέξη «Ορθόδοξο» να χρησιμοποιείται ως επίθετο για την ηθική. Ποτέ. Άρα αυτός ο νεολογισμός δεν είναι παραδοσιακός. Για την ακρίβεια, τολμώ να πω ότι ακούγεται… μοντέρνος. Μπορεί να ελκύει άτομα που γοητεύονται απο Ορθόδοξες εκδοχές του λεγόμενου “Benedict Option”, αλλά η εκκλησία αποκήρυξε προ πολλού μια τέτοια Δονατιστική λογική αγνότητας. ….

Διδάσκοντας το Μυστήριο του Βαπτίσματος της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας στα Άτομα με Μέτρια και Σοβαρή Νοητική Αναπηρία

Χριστίνα Λάππα  English

Η θρησκεία και η πνευματικότητα αποτελούν μέρος όλων σχεδόν των πολιτισμών στο ρου της ιστορίας και επηρεάζουν αρκετά τη ζωή πολλών ατόμων και γενικότερα την κοινωνία. Μια πληθώρα μελετών έχει ασχοληθεί με την επίδραση της πνευματικότητας και των θρησκευτικών πεποιθήσεων στην προσωπική εξέλιξη και ευημερία των ατόμων με σωματικές αναπηρίες και σοβαρή ψυχική ασθένεια, καθώς είναι γνωστό πως η θρησκευτική πίστη αποτελεί σημαντική πηγή ελπίδας, ζεστασιάς, παρηγοριάς, νοήματος και σκοπού στη ζωή. Οι προστατευτικές και ευεργετικές επιδράσεις της θρησκευτικής πίστης είναι ιδιαίτερα ισχυρές σε άτομα με νόσους και αναπηρίες, καθώς τους παρέχουν μια ερμηνεία για την εμπειρία της αναπηρίας που βιώνουν και μια βοήθεια στην αντιμετώπισή της.

Η πνευματικότητα αναγνωρίζεται τώρα ως μια σημαντική διάσταση της ζωής των ανθρώπων και με Νοητική Αναπηρία. Η Νοητική Αναπηρία είναι μια κατάσταση με μειωμένη ή ελλιπή ανάπτυξη, η οποία δεν επιτρέπει στο άτομο να συμβαδίσει με το κοινωνικό περιβάλλον. Διαγιγνώσκεται πριν από την ηλικία των 18 ετών και χαρακτηρίζεται από σημαντικούς περιορισμούς τόσο στη νοητική λειτουργία όσο και στην προσαρμοστική συμπεριφορά, όπως εκδηλώνεται στις εννοιολογικές, κοινωνικές και πρακτικές προσαρμοστικές δεξιότητες. Continue reading

Ο ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ: ΣΥΝΟΔΙΚΟΤΗΤΑ ΑΠΟ ΤΑ ΚΑΤΩ

Του Παύλου Γαβρίλιουκ (Paul Gavrilyuk)  English

Η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος της Κρήτης το 2016 μας έδειξε ότι υπάρχει, ακόμη και στην σύγχρονή εποχή, η δυνατότητα πανορθοδόξων συγκεντρώσεων. Η Σύνοδος όμως φανέρωσε επίσης και τις συνεχείς εντάσεις και διαχωρισμούς εντός της παγκοσμίου Ορθοδοξίας. Η αντιπροσωπεία του Πατριαρχείου Αντιοχείας δεν πήρε μέρος στην Σύνοδο λόγω της αποκοπής κοινωνίας με το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων. Η αντιπροσωπεία της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας δεν παρέστη στην Σύνοδο εξαιτίας της εντάσεως μεταξύ της Μόσχας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η οποία έχει κλιμακωθεί, με αποτέλεσμα το Πατριαρχείο της Μόσχας να διακόψει, αν και μονομερώς, την κοινωνία με την Κωνσταντινούπολη.

Οι γεωπολιτικές μας διαμάχες μας έχουν καταστήσει ενδοστρεφείς. Έχουν εξαντλήσει τους οικονομικούς μας πόρους, έχουν παραμορφώσει την πνευματική μας πυξίδα, και έχουν μειώσει την δύναμη της σωτήριας αποστολής της Εκκλησίας. Παρόλα αυτά, η Αγία και Μεγάλη Σύνοδος διήγειρε στις καρδίες πολλών την επιθυμία για μια πιο ενωμένη παγκόσμια Ορθοδοξία. Παρά τις διαιρέσεις μας, το συνοδικό πνεύμα ζει. Είναι καιρός να γίνουμε η Εκκλησία των Συνόδων, όχι μόνο στη θεωρία, αλλά και στην πράξη.

Ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα του συνοδικού πνεύματος, τον Φεβρουάριο του 2017 μια ομάδα Ορθοδόξων ακαδημαϊκών και επαγγελματιών δημιούργησε τον Διεθνή Ορθόδοξο Θεολογικό Σύλλογο (ΔΟΘΣ) ή στα Αγγλικά, ΙΟΤΑ[1]. Continue reading

Έχει υπονομεύσει η Μόσχα την ικανότητά της να προκαλέσει Σχίσμα στην Ορθοδοξία;

Σωτήρης Μητραλέξης  English

Πολλοί σχολιαστές είναι όλο και περισσότερο ανήσυχοι με αφορμή την ανακοινωθείσα ακοινωνησία μεταξύ Μόσχας και Κωνσταντινούπολης με βάση την επικείμενη αυτοκεφαλία της εκκλησίας στην Ουκρανία. Θα ήθελα να επιχειρηματολογήσω περί του αντιθέτου. Υπάρχουν ενδείξεις ότι η πιθανότητα ενός πλήρους σχίσματος σε δύο ημίσεα μέσα στον Ορθόδοξο κόσμο (και όχι απλώς η ακοινωνησία δύο πατριαρχείων) έχει μειωθεί δραστικά, εξ αιτίας των προβληματικών χειρισμών της κρίσης από τη Μόσχα κατά τη διάρκεια των τελευταίων εβδομάδων.

Μία απαραίτητη διευκρίνιση: Αυτό το κείμενο δεν αφορά τη θεολογία, αλλά την (εκκλησιαστική) πολιτική. Και δεν αφορά την ουκρανική (εκκλησιαστική) κρίση γενικά, ή το γεωπολιτικό της πλαίσιο, αλλά ιδιαιτέρως τους πρόσφατους χειρισμούς της κρίσης από το Πατριαρχείο Μόσχας. Είναι πολύ ατυχές το γεγονός ότι έχει καταστεί απαραίτητο να αντιμετωπίζονται δύο σημαίνοντα πατριαρχεία ως εάν αυτά να ήταν πολιτικές παρατάξεις/πολιτικοί «παίκτες» σε πόλεμο πληροφοριών. Όμως, το θλιβερόν της τρέχουσας κατάστασης δεν την καθιστά λιγότερο πραγματική.

Ο κύριος και μέχρι πρόσφατα δικαιολογημένος φόβος πολλών ήταν ότι μετά από την απόδοση ενός Τόμου αυτοκεφαλίας από το Οικουμενικό Πατριαρχείο στο Κίεβο/Ουκρανία (και όχι σε μία από τις τωρινές μη-κανονικές εκκλησίες, οι δομές των οποίων δεν έχουν επανέλθει στην κανονικότητα, σε αντίθεση με τους κληρικούς και πιστούς τους), η Μόσχα δεν θα αναγνώριζε τη νέα εκκλησία και τον προκαθήμενό της και θα διερρήγνυε την κοινωνία με την Κωνσταντινούπολη, όπως ήδη έπραξε, οδηγώντας έναν αριθμό από αυτοκέφαλες εκκλησίες υπό την επιρροή της να κάνουν το ίδιο. Αυτό θα οδηγούσε τον Ορθόδοξο κόσμο σε «ένα νέο μεγάλο σχίσμα», σε μία Ορθοδοξία διασπασμένη σε δύο ημίσεα (με ποικίλες εκτιμήσεις σχετικά με την κατεύθυνση που θα στρεφόταν η κάθε εκκλησία, κλπ.) χωρίς κοινωνία μεταξύ τους. Ευτυχώς, ωστόσο, η υπέρμετρη ετοιμότητα για αντίδραση του Πατριαρχείου Μόσχας φαίνεται να έχει υπονομεύσει αυτή την πιθανότητα με τους τέσσερις ακόλουθους τρόπους: ….

ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΚΑΝΟΥΝ ΛΑΘΗ ΟΙ ΑΓΙΟΙ? ΜΙΑ ΠΑΛΑΜΙΚΗ ΑΠΟΨΗ

Της Ιβάνα Νὀμπλ (Ivana Noble)  |  English

Τι είδους θεολογική εξουσία έχει η εμπειρία των αγίων; Γίνεται κάποιος που είναι τόσο κοντά στο Θεό να κάνει λάθος όσον αφορά την κοσμοθεωρία του ή τις ζωές άλλων ανθρώπων; Εάν εξετάσουμε τους βίους των αγίων της εκκλησίας μας, βρίσκουμε το αλάνθαστο και την τελειότητα;
Στην σύγχρονη Ορθόδοξη σκέψη τα γραπτά του άγιου Γρηγόριου του Παλαμά (1296-1359), μοναχού του Άγιου Όρους και αργότερα Αρχιεπίσκοπου Θεσσαλονίκης, χρησιμοποιούνται και αναφέρονται τακτικά. Ας δούμε λοιπόν τι λέει ο ίδιος ο άγιος σχετικά με το παραπάνω θέμα.

Ο Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς είναι κυρίως γνωστός ως υπερασπιστής του Ησυχασμού και των ησυχαστών μοναχών, οι οποίοι κατείχαν το χάρισμα της αδιάλειπτης προσευχής και της διόρασης. Έζησε μαζί τους σε μοναστήρια και ησυχαστήρια, έμαθε απ’ αυτούς τον ασκητισμό, και άνθισε πνευματικά υπό την καθοδήγησή τους. Με άλλα λόγια, ο άγιος Γρηγόριος έζησε μια μακροχρόνια εμπειρία καθημερινής επαφής με ανθρώπους που θα περιέγραφε αργότερα ως άτομα τα οποία δια της Θείας Χάρης μεταμορφωθήκαν εις ομοιώσεις Θεού. Έμαθε όμως επίσης ότι αυτά τα ίδια άτομα, ακόμη και μετα την πνευματική τους μεταμόρφωση, διατηρησαν πολλές από τις ανθρώπινες πεποιθήσεις που είχαν και πριν. ….

Η ΑΙΡΕΣΗ ΤΟΥ ΠΑΠΙΣΜΟΥ

Του Γεωργίου Δημακόπουλου (George Demacopoulos)English

Η παρούσα τριμερής διαμάχη μεταξύ Ουκρανών, Ρώσων, και του Οικουμενικού Πατριαρχείου σχετικά με την Ουκρανική εκκλησιαστική ανεξαρτησία τίθεται να καταστεί η μεγαλύτερη πρόκληση για την Ορθόδοξη Χριστιανική ενότητα που θα αντιμετωπίσει η γενιά μας. Από καθαρά πολιτικής απόψεως, η Ουκρανική αυτοκεφαλία θα ήταν καταστροφική για την Ορθόδοξη Εκκλησία της Ρωσίας. Το Ρωσικό Πατριαρχείο θα έχανε το έν τρίτο των ενοριών του, αλλά όχι μόνο. Μια Ουκρανική εκκλησιαστική ανεξαρτησία θα υπονόμευε την νέα ιδεολογία του «Ρωσικού Κόσμου» (Russkiy Mir) και θα διέψευδε, με δραματικό τρόπο, τον ισχυρισμό του Πατριαρχείου της Μόσχας ότι κατέχει την πρώτη θέση στην εκκλησιαστική ηγεσία του Ορθόδοξου κόσμου.

Σε μια απεγνωσμένη προσπάθεια να ανατρέψει το κίνημα της Ουκρανικής εκκλησιαστικής ανεξαρτησίας, το Πατριαρχείο της Μόσχας και οι αντιπρόσωποί του έχουν διατυπώσει μια πληθώρα ρητορικών και ιστορικών επιχειρημάτων κατά της Ουκρανικής ανεξαρτησίας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου, η πιο γελοία από τις οποίες είναι η κατηγορία ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει υποκύψει στην «αίρεση του Παπισμού». Αυτή, φυσικά, δεν είναι η πρώτη φορά που η κατηγορία του «παπισμού» έχει χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο μιας ενδο-Ορθόδοξης εκκλησιαστικής διαφωνίας, αλλά η απερίσκεπτη χρήση του όρου αυτού αποκαλύπτει τόσο μια έντονη θεολογική επιπολαιότητα όσο και την δύναμη και αποτελεσματικότητα των αντι-Ρωμαιοκαθολικών επιχειρημάτων μέσα σε Ορθόδοξες εκκλησιαστικές αντιπαραθέσεις. ….

Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΕΜΠΟΔΙΟ ΣΤΗΝ ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ;

Του Μπόρις Μπεγκόβιτς (Boris Begović)  |  English  |  ру́сский  |  српски

Ξέρουμε ότι η πτώση του κομμουνιστικού καθεστώτος ανάγκασε τους Ορθόδοξους Χριστιανούς ανά τον κόσμο να αντιμετωπίσουν ζητήματα σχετικά με τον δημοκρατικό κοσμικισμό. Όταν λέω «κοσμικισμό» δεν εννοώ την εκκοσμίκευση και την παρακμή της θρησκείας, αυτή η θεωρία έχει απαξιωθεί ολοκληρωτικά. Με την λέξη «κοσμικισμό» (η σεκουλαρισμό) εννοώ τον πλουραλισμό που περιέγραψε πρόσφατα ο Αριστοτέλης Παπανικολάου στην εναρκτήριά του διάλεξή «Ένας Χριστιανικός Κοσμικισμός», στο ετήσιο συνέδριο Θρησκεία στην Δημόσια Ζωή στο Τρεμπίνιε της Ερζεγοβίνης. Ο κ. Παπανικολάου τόνισε ότι ορισμένες Ορθόδοξες χώρες είχαν προσπαθήσει να επαναφέρουν το Βυζαντινό μοντέλο συμφωνίας, όμως λόγω των διαφόρων πολίτικων καταλήψεων και κατοχών (Οθωμανικής, Αυστροουγγρικής, κομμουνιστικής, κ.α.) δεν υπήρξε σχεδόν ποτέ η ευκαιρία να αντιμετωπιστεί το ζήτημα.

Παρ’ όλα αυτά, υπήρχαν μερικές εξαιρέσεις. Μια απ’ αυτές ήταν η διαδικασία εθνοδόμησης του Σερβικού κράτους στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα. Με την αργή αλλά σταθερή απομάκρυνση από την Οθωμανική Αυτοκρατορία (η οποία κατέληξε σε μια ουσιαστική ανεξαρτησία το 1861 και στην επίσημη πολιτική ανεξαρτησία το 1878), το Βασίλειο της Σερβίας, αναμφίβολα μια Ορθόδοξη χώρα, αντιμετώπισε σοβαρά διλήμματα στους τομείς της εθνοδόμησης και της κοινωνικής οργάνωσης. Η σπουδαιότης των διλημμάτων αυτών εντάθηκε, διότι η Σερβική εθνική απελευθέρωση και ανεξαρτησία ήταν εγχώρια, χωρίς καμία υποστήριξη ή χρηματοδότηση από τους Ευρωπαίους ή κάποια άλλη χώρα. ….

CHRETIENS D’ORIENT, 2000 ANS D’HISTOIRE: ΜΙΑ ΣΠΟΥΔΑΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΣΤΗΝ ΓΑΛΛΙΑ

Του Μάικλ Πέπαρντ (Michael Peppard)  English

Έμεινα πάνω από μια ώρα εκεί, σ’ αυτή την μικρή ροτόντα, περίπου έξι μέτρα από άκρη σ’ άκρη. Με περιέβαλαν προθήκες με χειρόγραφα στα Κοπτικά, τα Συριακά, τα Αραβικά και τα Αρμένικα. Ήμουν ο μόνος από τους επισκέπτες του μουσείου που έμεινε τόση ώρα σ’ αυτό το σημείο. Η υπόλοιπη έκθεση ήταν εξίσου αξιοπρόσεκτη, αλλά αυτό το δωμάτιο κατέλαβε τις αισθήσεις μου και με κρατούσε ακίνητο. Ήταν η μουσική που με μάγεψε. O Ακάθιστος Ύμνος, η αρχαία προσευχή για την ζωή της Παναγίας, ακουγόταν κατ’ επανάληψη στα Αρμενικά, τα Αραβικά, τα Ελληνικά, τα Συριακά και τα Κοπτικά. Χορωδίες από κάθε παράδοση έψαλλαν την δική τους εκδοχή, μια κοινή κληρονομιά που γεννήθηκε στην Συρία και από κει εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο και ενέπνευσε την Ορθόδοξη Χριστιανική λατρεία παγκοσμίως. Στον τοίχο κοντά στην είσοδο υπήρχαν πελώριες υψηλής ανάλυσης φωτογραφίες από τοιχογραφίες μεσαιωνικών εκκλησιών του Λίβανου. Αυτή η μουσειακή εγκατάσταση λεγόταν “Γλώσσες και Λειτουργία”, και για τις αισθήσεις ήταν αναμφισβήτητα μια λειτουργική εμπειρία. Μόνο το θυμίαμα έλειπε.

Χρειάστηκα όλη την ώρα, όχι μόνο για τα χειρόγραφα, αλλά και για την μνημειώδη εικόνα του Ακάθιστου Ύμνου. Η εικόνα αποδίδεται στον Γιούσεφ αλ-Μουσάουιρ από το Χαλέπι. Εικονογραφημένη μεταξύ 1650-67μχ, και μέρος της φημισμένης συλλογής του Ζορζ Αντάκη, οι εικονογραφημένες σκηνές απεικονίζουν τους είκοσι τέσσερις οίκους του ύμνου, και περιβάλλουν μια κεντρική εικόνα του Βασιλιά Δαυίδ. Οι περίγραφες στα πάνελ είναι στα Ελληνικά, ενώ ο Δαβίδ κρατάει ένα φυλακτήριο με ένα κείμενο στα Αραβικά. Αν και ο Ακάθιστος Ύμνος αποδίδεται στον Ρωμανό τον Μελωδό, η εικόνα απεικονίζει τον ψαλμωδό Δαυίδ ως εγγυητή της θεϊκής και αποκαλυπτικής εξουσίας της εικόνας σχετικά με την Παναγία. Και όπως η Θεοτόκος έχει κεντρική θέση στην Ορθόδοξη Χριστιανική προσευχή ανά τον κόσμο, έτσι έχει κεντρική θέση και σ’ αυτή την ροτόντα, σε ένα μικρό μουσείο της βόρειας Γαλλίας.
Continue Reading…

Η ΑΓΙΑ ΚΑΣΣΙΑΝΗ, ΟΙ ΕΡΓΑΤΕΣ ΤΟΥ ΣΕΞ, ΚΑΙ ΤΟ ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΦΟΣΤΑ-ΣΕΣΤΑ

Της Κατερίνας Κελαΐδη (Katherine Kelaidis)  English  |  ру́сский

Αυτό το άρθρο δεν υπερασπίζεται την σεξουαλική εργασία, και δεν αρνείται την ανάγκη για μετάνοια. Αυτό το άρθρο απλά μας ζητάει να επανεξετάσουμε πώς αντιμετωπίζουμε αυτούς που εργάζονται στον τομέα σεξουαλικών υπηρεσιών.[1]

Εάν υπάρχει ένα πράγμα που ακόμη και οι πιο θεολογικά αναλφάβητοι μπορούν να θυμηθούν από την ζωή του Χριστού, είναι ότι έκανε παρέα με άτομα αμφιβόλου φήμης: φοροσυλλέκτες, ζηλωτές (που στην Παλαιστίνη του 1ου αιώνα ήταν το ιδεολογικό ισοδύναμο των σημερινών φονταμενταλιστών τρομοκρατών), και πόρνες. Αυτό δεν ήταν κάτι το ασήμαντο για έναν ευσεβή Εβραίο στην Παλαιστίνη του 1ου αιώνα. Οι ευσεβείς Εβραίοι δεν συσχετίζονταν με αμαρτωλούς, τους απέφευγαν, και ανήκαν σε εντελώς διαφορετικούς κοινωνικούς κύκλους. Ήταν ένα από τα πρώτα πράγματα που κίνησε τις υποψίες των Φαρισαίων ενάντια στον Χριστό: «διατί μετὰ τῶν τελωνῶν καὶ ἁμαρτωλῶν ἐσθίει ὁ διδάσκαλος ὑμῶν;» Ο Ιησούς τους απάντησε ότι «οὐ χρείαν ἔχουσιν οἰ ἰσχύοντες ἰατροῦ, ἀλλ᾿ οἱ κακῶς ἔχοντες.». Ο Θεός δεν «ἦλθον καλέσαι δικαίους» όπως πίστευαν οι περισσότεροι άνθρωποι στα αρχαία χρόνια. Ήλθε για αυτούς που τον χρειάζονται, όπου κι αν βρίσκονται, σε οποιαδήποτε κατάσταση. Ήταν μια επαναστατική ιδέα, τόσο τότε όσο και τώρα. ….

ΗΡΘΕ ΚΑΙ ΠΑΛΙ Ο ΚΑΙΡΟΣ: ΣΤΟΝ ΗΧΟ Δ’- «ΤΩΝ ΘΕΟΚΤΟΝΩΝ Ο ΕΣΜΟΣ, ΙΟΥΔΑΙΩΝ ΕΘΝΟΣ ΤΟ ΑΝΟΜΟΝ…»

Του Μπόγκνταν Μποὐκουρ (Bogdan G. Bucur)  English  |  ру́сский

Ανησυχητικά λόγια, διαταραγμένα συναισθήματα

Το δεύτερο μέρος του τίτλου είναι από ένα από τα στιχηρά των Μακαρισμών που ψάλλονται στην ακολουθία των Παθών της Μεγάλης Πέμπτης (Τριωδιον 589). Βλέπουμε παρόμοιους αντι-Ιουδαϊσμούς στα εγκώμια της Μεγάλης Παρασκευής: «Ἀλαζὼν Ἰσραήλ, µιαιφόνε λαέ», «Φθονουργέ, φονουργέ, καὶ ἀλάστορ λαέ», «Ἀραβιανόν, σκολιώτατον γένος Ἑβραίων», κλπ.

Είναι αλήθεια ότι αυτού του είδους η ρητορική δεν είναι τόσο οξεία και τραχεία όταν την εξετάσουμε στο ιστορικά Βυζαντινό της πλαίσιο. Πρέπει επίσης να θυμόμαστε ότι το υπόδειγμα και το πρότυπο της ρητορικής αυτής είναι τα προφητικά κείμενα της Εβραϊκής Γραφής (π.χ., Μιχαίας 6:1-5. Αμώς 2:9-12). Ωστόσο, πρέπει επίσης να λαμβάνουμε υπόψιν το ευρύτερο πλαίσιο της εκκλησιαστικής ανάπτυξης. Στον πρώτο μετα Χριστόν αιώνα η εκκλησία ήταν μια κοινότητα χαρισματική, θεολογικά καινότομη, και διοικητικά σχισματική, και βίωνε μέσα σε έναν Ιουδαϊκό κόσμο. Στον ολοένα και πιο «εθνικό» κόσμο του δεύτερου αιώνα, η εκκλησία εξαπλώθηκε. Κατά τις πρώτες δεκαετίες του Χριστιανισμού, το πλαίσιο του βιτριολικού αντι-Ιουδαϊσμού που βρίσκουμε στις Εβραϊκές Γραφές, σε ορισμένα εσχατολογικά γραπτά από την περίοδο του Δεύτερου Ναού, και στην Καινή Διαθήκη (π.χ. «ὄφεις, γεννήματα ἐχιδνῶν! πῶς φύγητε ἀπὸ τῆς κρίσεως τῆς γεέννης;» «τῆς συναγωγῆς τοῦ σατανᾶ τῶν λεγόντων ἑαυτοὺς Ἰουδαίους», «εχθροί του Θεού», «ἐκ τοῦ πατρὸς τοῦ διαβόλου ἐστέ») άλλαξε σταδιακά, και από μια οξεία πολεμική μεταξύ Εβραίων μετατράπηκε σε μια οξεία πολεμική μεταξύ των Εβραίων και της ολοένα και πιο μη-Εβραϊκής εκκλησίας. Αυτό φυσικά είναι ιστορικά ευνόητο, αλλά σήμερα αυτά τα ίδια λόγια είναι βαθιά ανησυχητικά, επειδή γνωρίζουμε ότι κατά καιρούς η ρητορική αυτού του είδους έχει αποτελέσει μέρος του εκρηκτικού μείγματος που οδηγεί στην βία κατά των Εβραίων. ….